Posted on

BRONATO च्या ईपुस्तकांना मिळणार ISBN ओळख

0

लेखकांच्या गरजा आणि मागण्या पूर्ण करणे हे BROANTO चे नेहमीच उद्दिष्ट राहिले आहे. त्याचेच आणखीन एक पाऊल म्हणून आता BRONATO तर्फे प्रकाशित होणाऱ्या सर्व ईपुस्तकांना International Standard Book Number (ISBN) ओळख दिली जाणार आहे.

 

0
Posted on

‘सुवर्णाक्षरे’चा प्रकाशन सोहळा

0

थिंक टँक पब्लिकेशन्स, सोलापूर प्रकाशित व कवयित्री सौ. सुवर्णा तांबोळी-गोहाड (पुणे) लिखित “सुवर्णाक्षरे” या काव्यसंग्रहाच्या प्रकाशन कार्यक्रमास आपण अावर्जून उपस्थित राहावे, ही विनंती.

थिंक टँक पब्लिकेशन्स,
सोलापूर

0
Posted on

राजीव खांडेकर लिखित ‘हार्ट टू हार्ट’बाबत- प्रवीण दाभोळकर

0

राजीव खांडेकर सरांचं “हार्ट टू हार्ट” पुस्तक परवा लायब्ररीत दिसलं. त्यांनी घेतलेल्या मुलाखती लोकसत्ता मध्ये “हार्ट टू हार्ट” कॉलम ने त्यावेळी यायच्या..त्याच हे पुढे जाऊन पुस्तक झालं. साधारण २८ जणांच्या यात मुलाखती आहेत.

ठरविक प्रश्न आणि त्याची उत्तर अस मुलाखतीच एक सर्वसाधारण स्वरूप आपल्या डोक्यात फिट्ट असत. किंवा मुलाखत सुरू असताना मुद्दे काढून ठेवायचे नंतर त्या मुद्द्यांवरून मुलाखत लिहायची अस आपण करतो. पण मुलाखत घेताना कोणत्याही नोट्स न काढता एखाद्याशी निवांत गप्पा मारायच्या आणि नंतर त्याच व्यक्ती चित्र शब्दातून उभं करायचं हे अशी मुलाखत घेण्याची राजीव सरांची स्टाईल.
सुरेश प्रभू, आशुतोष गोवारीकर, सुप्रिया सुळे, निळूभाऊ फुले, वामनराव पै, रामदास पाध्ये, लोकशाहीर विठ्ठल उमप आशा अनेकांचा प्रवास यातून नव्याने कळतो.

साधारण १५ वर्षापूर्वीच हे पुस्तक असावं. कारण कालानुरूप काही संदर्भही आता बदलत गेलेयत.
मायक्रोबायोलॉजीतून पदव्युत्तर शिक्षण घेतलेल्या खा. सुप्रिया ताईं तेव्हा “लर्निंग डीसॅबिलिटी” विषयावर आणि यशवंत राव चव्हाण प्रतिष्ठाच्या माध्यमातून काम करीत होत्या. “डायनिंग टेबलवर बसून राजकारणावर चर्चा करणे एक मर्यादेपर्यंत ठीक वाटते, त्यांनतर मला तेही फारसे आवडत नाहीत” असे सुप्रिया ताईंचे त्यावेळचे वाक्य होते. आज प्रभावी खासदार म्हणून राजकारणात सक्रिय आहेत.

अभ्यासू, कल्पक, ध्येयवेडे असे सुरेश प्रभू मात्र याला अपवाद ठरतात. प्रभू आणखी १० वर्षांनी आता इतकेच प्रभावी असतील का? की जाती धर्माच्या राजकारणाला कंटाळून ते बाहेर पडतील? ते या वातावरणात कितपत टिकतील अशी शंका मुलाखती नंतर व्यक्त केली होती. काही महिन्यांपूर्वी रेल्वे मंत्री असलेले प्रभू मुलाखत घेतली तेव्हा संयुक्त राष्ट्रांच्या औद्योगिक परिषदेवर वरिष्ठ सल्लागार होते.

निळू भाऊ, वामनराव पै आणि विठ्ठल उमप यांच्याशी झालेले “हार्ट टू हार्ट” पुन्हा पुन्हा वाचण्यासारखे आहे.
खलनायक म्हणूनच परिचित झालेल्या निळूभाऊंना अपमानास्पद प्रसंगांना सामोरे जावे लागलं. कधी कुठे घरातही प्रवेश नाकारण्यात आला तर कधी शिव्याही पडल्या.

जांभूळ आख्यान पाहताना कर्णावर जीव ओवाळून टाकणारी द्रौपदीच साक्षात विठ्ठल उमप यांच्याजागी दिसायची. वयाच्या ७५ नंतरही हा जोश कुठून येतो यावर त्यांच ठरलेलं उत्तर ते द्यायचे.

लोकांच्या भीती, दुःखाचा फायदा घेणाऱ्या बुवाबाजीच्या काळात “कोणी साधू किंवा संत नाही, जीवनविद्या मार्गदर्शक” अशी ओळख झालेले तूच तुझ्या जीवनाचा शिल्पकार असे सांगणारे वामनराव पै. यांचा मंत्रालयाच्या नोकरीपासून ते ‘जीवनविद्या’ पर्यंतचा प्रवासही जाणून घेण्यासारखा आहे.
अजून खूप जणांच्या त्यावेळच्या कथा उलगडत जातील. सई परांजपे, अमोल पालेकर, अतुल कुलकर्णी, पैलवान मारुती माने असे अनेक.
#हार्टटूहार्ट #राजीवखांडेकर

भाग २ लवकरच…

-#प्रविणदाभोळकर

0
Posted on

मराठीतील एकमेव म्हणता येईल असे एक पुस्तक ‘पुरुषत्वाच्या प्रतिमा’: चारू गुप्ता

0

हरिती घेऊन येत आहे
मराठीतील एकमेव म्हणता येईल असे एक पुस्तक
|| पुरुषत्वाच्या प्रतिमा : चारू गुप्ता ||
अनुवाद – सुरेश खोले, सुरज पवार, दयानंद कनकदंडे
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
सांप्रदायिक तेढ निर्मितीचा इतिहास नि:पक्षपातीपणे समोर ठेवणारे
पुरुषत्व आणि दलित जाणिवेचा उगम अधोरेखीत करणारे
लव्ह-जिहादचे गुढ उकलणारे
दलित पुरुषत्वावर भाष्य करणारे पुस्तक !

असे विषय ज्यावर खूप कमी संशोधन झालेले आहे.
हे पुस्तक त्या सर्व मुद्यांना भिडते !
————————————
सांप्रदायिकता, लिंगभाव, लैंगिकता, धर्माचे राजकारण
या विषयांचा अभ्यास करणार्‍यांच्या संग्रही असावेच
असे एक महत्वाचे पुस्तक !

पाने – १४४ | मूल्य – १८०/-
३० नोव्हेंबरला पुस्तक उपलब्ध होणार
त्यापूर्वी नोंदणी करणार्‍यांना विशेष सवलत
त्वरित आगवू नोंदणी करून सवलत मिळवा
पुस्तक घरपोच पाठवू !!
संपर्क : हरिती पब्लिकेशन्स | व्हाट्सअप : 7219063604
————————————–
Hariti Publications
Books for Intervention, Dialogue and Change

0
Posted on

‘जू’ आईच्या संघर्ष-संस्कारांची गाथा- प्रा.बी.एन.चौधरी

0

||सोन्याचा सर्वा||

माझी ७५ वर्षाची आई काळजीने मला म्हणाली
“नाना? अरे कितलं वाचस. डोयास्नं तेज जाई नं भो,
असं एकसारखं वाचशी तं.”
मी म्हणालो, “माडी, तेज जानार नही,
उलट नवी दृष्टी भेटी ऱ्हायनी माले,
हाई पुस्तक वाचिसन. हाई पुस्तक नही. आरसा से.
येम्हा चेहरा दिखस आपला सोताना!”

आई म्हणाली, “काय शे रे भो येम्हा इतलं आरसासारखं निथ्थय, निर्मय.”
मी आईला ‘जू’विषयी थोडक्यात सांगितलं.
आईनं चक्क पंधरा दिवसात “जू” वाचून संपवलं अन प्रतिक्रीया दिली,
“नाना, हाई तं बावनकशी सोनं शे रे भो. धगधगती भट्टीम्हा ताई-सुलाखीसन निंघेल शेत
या भावड्या आनी तेनी माय, बहिणी. कितलं सोसं बिचारास्नी.
पन हिंमत नही हारी. येले म्हनतंस जगनं.
एक नवं जगच उभारं त्या माऊलींनी कष्ट करीसन. ”

हा मायलेकातला संवाद
प्रसिद्ध कवी आणि कथाकार प्रा. बी. एन. चौधरी
आणि त्यांची माउली यांच्यातील आहे!
खरंतर हा संवाद नाहीच
हा सोन्याचा सर्वा आहे माझ्यासाठी
या माउलीच्या तोंडून निघालेला एक एक शब्द
म्हणजे ‘जू’ ची झालेली उत्कृष्ट समीक्षा.
त्या माउलीला चरणस्पर्श करत
आपल्या समोर ठेवतो आहे
हा सोन्याचा सर्वा.

||‘जू’ आईच्या संघर्ष-संस्कारांची गाथा- प्रा.बी.एन.चौधरी||

सर्वत्र गाजत असलेलं आणि वाचायलाच हवं अशी मनात उर्मी दाटून आलेली असतांना अचानक एक दिवस पोस्टमन दादांनी एक पार्सल आणून दिलं. माझे सन्मित्र विजय पाटील यांच्या स्नेहाग्रहाने थेट लेखक ऐश्वर्य पाटेकर यांचे कडूनच मला “जू” ची अविस्मरणीय भेट मिळाली. एकदाच नव्हे तर दोन, तीनदा मी “जू” अघाश्यासारखं वाचून काढलं. माझं ते रात्रंदिवसाचं वाचन पाहून माझी ७५ वर्षाची आई काळजीने मला म्हणाली “नाना? अरे कितलं वाचस. डोयास्नं तेज जाई नं भो, असं एकसारखं वाचशी तं.” आम्ही घरात आहिराणी भाषा बोलतो. मी म्हणालो….. “माडी, तेज जानार नही, उलट नवी दृष्टी भेटी -हायनी माले, हाई पुस्तक वाचिसन. हाई पुस्तक नही. आरसा से. येम्हा चेहरा दिखस आपला सोताना.” आई म्हणाली “काय शे रे भो येम्हा इतलं आरसासारखं निथ्थय, निर्मय.” मी आईला “जू” विषयी थोडक्यात सांगितलं. तिचीही उत्सुकता चाळवली आणि आईनं चक्क पंधरा दिवसात “जू” वाचून संपवलं. संपूर्ण वाचन झाल्यावर तिची प्रतिक्रीया होती “नाना, हाई तं बावनकशी सोनं शे रे भो. धगधगती भट्टीम्हा ताई-सुलाखीसन निंघेल शेत या भावड्या आनी तेनी माय, बहिणी. कितलं सोसं बिचारास्नी. पन हिंमत नही हारी. येले म्हनतंस जगनं. एक नवं जगच उभारं त्या माऊलींनी कष्ट करीसन. ” माझ्या आईची ही प्रतिक्रियाच मला “जू” चं वास्तव अस्तित्व अधोरेखित करणारी समिक्षा वाटली.


समाजात संकटं आली म्हणजे माणसं हतबल होतात. पुरुषच नव्हे तर स्त्रीयांही स्वतःचा प्राण त्यागतात. छोट्या छोट्या गोष्टींसाठी स्वतःसह लेकरांचाही जीव घेतात. अशी नकारात्मक, निराशावादी परीस्थिती असतांना एक आई संकटांचा निकराने मुकाबला करते. स्वतः जगते. आपल्या लेकरांना जगवते. त्यांना मृत्यूच्या दारातून परत आणते. हे संकट नैसर्गिक, परक्यांनी दिलेलं नसतं तर आपल्या माणसांनी दिलेलं असतं. ज्यांनी जीव वाचवावा तेच जीवावर उठले तर कुणाला सांगायचं अशी परीस्थिती असतांना आई ही कधीही अबला, परावलंबी, हताश, हतबल नसते हे सिध्द करणारी कहाणी म्हणजे ऐश्वर्य पाटेकर याचे “जू” आहे. “जू ” जगण्याचं शास्त्र आहे. लढण्याचा मंत्र आहे, नातं टिकवण्याचं तंत्र आहे. आई प्रसंगी रणरागिणीचे रुप धारण करते तर कधी ती माया, ममतेची करुणा मूर्ती होते. अशी अनेक रुपे यात दिसून येतात.

मी अनेक आत्मकथनं वाचली आहेत. त्यातली बरीचशी मला रंजक, कलात्मक, मढवलेली, सजवलेली वाटली. मात्र, “जू” मला अकृत्रिम, प्रामाणिक आणि पारदर्शी वाटलं. जसं घडलं तसंच मांडलंय असं वाटलं. अनेकांनी अत्मकथनं लिहिली ती त्यांच्या जीवनाच्या उत्तरार्धात. आयुष्याच्या शेवटच्या पडावावर. यात स्वतःच्या महिमामंडनाचा मोहही अनेकांना टाळता आला नाही. मात्र, ऐश्वर्य पाटेकर यांनी आपल्या ऐन उमेदीच्या काळात “जू” लिहून स्वतःच्या जगण्याचं डोळस मूल्यमापन केलं आहे. अवघ्या पंधरा वर्षाचा कालावधी. मात्र, तो जिवंत करुन समोर मांडतो. हे मांडताना कुठेही स्वतःचं अवास्तव महत्त्व वाढवून घेतलेलं नाही. वरवर ही भावड्याची आत्मकथा वाटत असली तरी ती ख-या अर्थाने भावड्याच्या आईच्या जगण्याच्या संघर्षाची गोष्ट आहे. गोष्ट कसली ? हा तर एक जीवघेणा प्रवास आहे जगणं आणि मरण यातला. यातला प्रत्येक प्रसंग, घटना इतकी जोरकसपणे मांडली गेली आहे की त्याआपल्या आसपास घडत आहेत असा सतत आपल्याला भास होतो. ते इतके अकल्पित, वेदनादायी आहेत की ते आपल्याला अंतर्बाह्य हादरवून सोडतात. भावड्या हा “जू”चा सूत्रधार असून तो एका विशाल पटाला वाचकांसमोर उलगडत जातो.

“जू”ची सुरवातच आईने गायलेल्या एका ओवीने होते. चार माझ्या लेकी/ चार गावच्या बारवा/अन् माझा गं लेक बाई/ मध्ये हिरवा जोंधळा. या ओवीतच आई, भावड्या आणि त्याच्या चार बहिणी समोर उभे ठाकतात. पाटेगांवच्या इंदूबाई आणि नामदेव या दाम्पत्याला चार मुली आणि एक लेक. एकापाठोपाठ तीन मुली होतात इथून सुरवात होते आईच्या अवहेलना, दुःख आणि कष्टाची. नवरा, सासू, सासरा, नणंद सारे मिळून तिला छळतात. जगणं कठिण करतात. घरातून परागंदा करतात. ती माहेराला जवळ करते. येथे भाऊ प्रेमळ असला तरी भावजया दावेदार होतात. आई स्वाभिमान, जिद्द सांभाळत सासरी परतते. स्वतःचं घर उभं करते. घायाळ पक्षिणी आपल्या पिलांना पंखांखाली घेत त्यांचं संरक्षण करते तशी आई लेकरांची ढाल बनते. एकीकडे नवऱ्याची क्रूर, उलट्या काळजाची राक्षसी वृत्ती तर दुसरीकडे आईचं सोशीक, लढाऊ, संस्कारी, सोज्वळ नंदादीपासारखं तेवणं. मुलगा होत नाही,आवडत नाही असं म्हणून नवरा सवत आणतो.नातेवाईक जमिन हडपण्याचा प्रयत्न करतात. तरी ही माऊली संकटांना घाबरत नाही. धीराने उभी राहते. समोर संकटांचा पहाड, वेदनांची रास मांडलेली असतांना ती लेकरांमध्ये सकारात्मकतेची उर्जा पेरते. दु:खाच्या बाजारात द:खाच्या विरोधात लढण्याचं बळ एकवटते. त्या लढ्याची ही सकारात्मक गोष्ट आहे.

घरात वणवा पेटलेला असतांना सर्वबहिणींची मदार भावड्यावर एकवटलेली. तो मोठा होईल? शिकेल? साहेब होईल? आईचे दिवस पालटतील हेच त्यांच्या इवल्या डोळ्यातलं भव्य स्वप्न. भूक, संघर्ष आणि आकांशाच्या वाटेवर भावड्याला सोबत करते ती कविता. ती त्याची उपजत सोबती. हीच कविता त्याला बळ देते. त्याला शाळेत, शिक्षकात, नातेवाईक, समाजात मान मिळवून देते. त्याचा बापाला मात्र याचं कौतुक नाही. उलट सावत्र आई सोबत तो त्याच्या जीवावर उठतो. नशिब बलवत्तर म्हणून यातून तो वाचतो. या साऱ्यात माय त्याच्या पाठी सावलीसारखी उभी राहते. संस्कारांचं रोपण करते. नात्यातली नकारात्मकता, भय घालवण्यासाठी ती जगणं फुलवते. आपल्या छोट्या छोट्या गोष्टीतून आदर्श उभा करते. संकटकाळी? कठीण समयीही ती निश्चयापासून ढळत नाही. तीच्या मुखातून निघालेली वाक्य विद्यापीठीय पुस्तकांपेक्षा मोलाची वाटतात. तिच्या पायाला पडलेल्या भागांना भावड्या रात्री मलम लावतो. तेव्हा ती म्हणते “लेका, दून्यातल्या समद्या क्रिमा घेवून आला तरी त्या माझ्या भेगायपुढे हरतील. भेगामातूर हरनार नाही. त्या लढतच राहतील….. पाय रक्तबंबाळ करत !” यातून तिच्या कष्टाची व जिद्दीची व संकटांना भिडण्याची कल्पना येते. ती हार मानायला तयार नाही. स्वतःचं मुल्य तिला माहित आहे व पुढे बरे दिवस येतील हे ही तिला माहित आहे. ती म्हणते “लेका, उकिरड्याची दैनाबी एकना एक दिवस फिटतेच. तशी ती आपलीबी फिटेन. यातून तिचा दुर्दम्य आशावाद दिसून येतो. बाजारात एका म्हातारीच्या तोंडी आलेलं वाक्य ” गरीबाची इज्जत रस्त्यावर पडलेली असते, ती कुणीही तुडवून जाते.” यातून गरिबांची आगतिकता व असहायता व्यक्त होते. एका ठिकाणी आई म्हणते “चांगली माणसं जोडण्यासाठी अंतःकरणाला डोळे हवेत.” यातून माणसाला अंतरकरणाची भाषा अवगत असावी असं तिला वाटतं. हे संकटांनी भरलेलं जीवन सुसह्य कसं झालं हे सांगतांना भावड्या म्हणतो “आम्ही भावंड जशी एक भाकर सर्वात वाटून खायला शिकलो तसंच खांद्यावर लागलेल्या जू चा भारही वाटून घ्यायला शिकलो.” यातून त्यांची नात्यांची घट्ट वीण व एकमेकांप्रती असलेली सह- संवेदना दिसून येते. अशी साधी, सोपी, सुटसुटीत वाक्ये ही “जू” ची बलस्थाने आहेत. भाषा हे या आत्मकथेचं आभुषण आहे. लासलगाव-चांदवड परिसरातील बोलीभाषा व तिचे शब्द, वाक्प्रचार, म्हणी, लोकगीते यांच्या चपखल वापराने “जू”चं सौंदर्य अधिक खुलून आलं आहे. ते तिच्या अनघड स्वाभाविक स्वरुपात प्रकटले आहे.

यातील काही प्रसंग तर काळजाचा ठाव घेतात. घरगाडा ओढतांना कराव्या लागणाऱ्या कसरतीत आई लासलगावच्या कांद्याच्या खळ्यावर रात्रपाळीचं काम स्विकारते. दूधपिता भावड्या घरी असतो. रात्रीचे अकरा वाजतात. आईचा पान्हा दाटून येतो. ती तशीच काम सोडून लेकासाठी अंधारात घराची वाट धरते. आणि वाट चुकते. पहाटेचे पाच वाजतात. आणि मग घर दिसतं. मायचा उमाळा फुटून निघतो. या प्रसंगात आईची माया मला लेकरासाठी गडाचा बुरुज उतरुन जाणाऱ्या हिरकणीपेक्षा तसूभरही कमी वाटत नाही. एका प्रसंगात भावड्याचा बाप दुसऱ्या बायकोला झालेल्या मुलाचा नवस फेडण्यासाठी भावड्या आणि त्याच्या बहिणींचा लाडका बोकड खाटकासारखा फरफटत ओढून नेतो. तेव्हाचा त्या भावंडांचा आक्रोश वाचकांच्या काळजाला घरे पाडतो. भावड्याची आई अनेक संकटं येतात तेव्हा मनाने खचत नाही तुटत नाही. तीच आई तिची पाळलेली शेळी जेव्हा कुत्री फाडून खातात तेव्हा आंतर्बाह्य हादरून जाते. आपलं सर्वस्व हरवलय अशी तिची व्याकूळता आपल्यालाही आतून हलवून सोडते. हे प्रसंग म्हणजे मानवी भावभावनांचे अत्युच्च दर्शन आहे असे मला वाटते. अश्या प्रसंगांनी “जू” वाचकाला आपलीच कथा वाटते. आणि ती लेखक-वाचकादरम्यान एक अदृष्य बंध निर्माण करते.

“जू” मध्ये पात्रांचा मोठा गोतावळा आहे. भावड्याचं घर, परीसर, गावातील माणसं अशी किमान पन्नासेक माणसं आपणास भेटतात. तरीही त्यांचा गुंता होत नाही हे लेखकाचं यश आहे. इंदूबाई, नामदेव, भावड्या, अक्का, माई, तावडी, पमी, सर्व मेहुणे, आजी, आजोबा, आत्या, फुवा, सावत्र आई, काका, भाऊबंद, भावड्याचे मित्र संतू, पंग्या, गण्या, दिवड्या. गावातील शांताबाई, दुर्गावहिनी, सीतावहिनी, तानाई, जिजामावशी, कौसाई, राधा, वच्छिआक्का, चंद्रभागा, केरसुणी आजी, वेणूआत्या, भोकरडोळ्या अश्या अनेकांशी आपली भेट होते आणि ते मनात घर करुन राहतात.

“जू” चं वैशिष्ट्य असं आहे की ते दुःख उकळत बसत नाही दुःखावर फुंकर घालते. संकटांचा बाऊ करत नाही. संकटांना भिडायला आणि लढायला शिकवते. वेदना मिरवायला नाही तर त्या आतल्या आत जिरवायला शिकवते. हे मांडताना कुठेही कृत्रिमता दिसत नाही. दिसतं ते प्रासादिक हळवंपण. प्रसंगोत्पात निरागसता झळकते. यातल्या शब्दाशब्दांना कष्टातून, श्रमातून आलेल्या घामाचा सुगंध आहे. तो वाचकाला धुंद करतो. लेखक स्वतः एक कवी असल्याने लिखाणातून वेळोवेळी एक निखळ काव्यात्मकता झळकते. “जू” ला पाठबळ देतांना आदरणीय द.ता.भोसले म्हणतात की या लिखाणाला आत्मबळाचे कोंदण आहे. संपत्तीबळ, शस्त्रबळ, शब्दबळ हे अशाश्वत असतात मात्र, आत्मबळ हे श्रेष्ठ व शाश्वत असते. आत्मबळाचे कोंदण असल्यामुळेच हे लिखाण वाचतांना मन हेलावतं, हृदय पिळवटून निघतं आणि काळजाला भेगा पडतात.

ऐश्वर्य पाटेकर हे कवी म्हणून सिध्द झाले आहेत. त्यांना साहित्य अकादमीचा पुरस्कारही प्राप्त झाला आहे. मात्र, त्यांचे हे लिखाण दु:खाच्या प्रदर्शनासाठी अथवा पुरस्कारासाठी केलेलं लिखाण नाही. हे लिखाण आहे मातेच्या कष्टांचे, तिने भोगलेल्या दैन्याचे आणि संकटांशी दिलेल्या लढण्याचे. ते एका मातेचे मंगलगान आहे. आपण कितीही लिहलं तरी आईच्या भोगलेल्या व्यथांना आपण साधा स्पर्शही करु शकणार नाही असं ते मानतात. आईकडून आपण काय शिकलात याचं उत्तर देतांना ते म्हणतात “मातीत गाडून घेतलं तर उगवता आलं पाहिजे, पाण्यात फेकले तर पोहता आलं पाहिजे, वादळात धरलं तर तगता आलं पाहिजे आणि काट्यात फेकले तर फूल होता आलं पाहिजे. हे जगण्याचं सूत्र मी आई कडून शिकलो.” भावड्याच्या आईनं जगण्याचं साधंसुधं तत्वज्ञान दिलं आहे. इतरांच्या पोटात शिरून राहता आलं पाहिजे. माणसांच्या काळजात खोपाकरुन राहता आलं पाहिजे. ज्याच्या पायाशी झुकलो त्यानेच पाठीत बुक्का हाणला तर तो आपला नाही हे ओळखता आलं पाहिजे. त्याचा नाद सोडायचा. जो काळजाला लावेल त्यालाच आपला समजायचं. किती सुलभ तत्वज्ञान आहे या माऊलीचं. म्हणून “जू” हे केवळ एक पुस्तक, आत्मकथा एव्हढं मर्यादित स्वरुपात न राहता “संस्कारांची गाथा” म्हणून ते समोर येतं. कुणी त्याला विद्यापीठाचा दर्जा देतं तर कुणी त्याला मातृभक्तीचं महंन्मंगल स्तोत्र म्हणतं. मला माझ्या अल्पबुध्दीला ती “आईच्या संघर्षाची गोष्ट” वाटते. गोष्टीची गोडी आजही अबालवृध्द, स्त्री-पुरष यांच्यात आबाधीत आहे. ती एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे सहज संक्रमित होते. पिढ्या, पिढ्यांना जोडते. आणि तोच दर्जा “जू” लाही मिळेल असे मला वाटते. ऐश्वर्य पाटेकर (संपर्क – ९८२२२९५६७२) या सन्मित्राला मी त्यांच्या पुढील लेखन प्रवासासाठी आभाळभर शुभेच्छा व्यक्त करतो.

© प्रा.बी.एन.चौधरी.
देवरुप, नेताजी रोड.
धरणगाव जि. जळगाव.
(४२५१०५).
९४२३४९२५९३

0
Posted on

जगण्याची दृष्टी: अल्बर्ट एलिस

1+

दुःखांचे डोंगर कोसळलेले असताना,विचारांच काहूर माजलेलं असताना आपण गुरफटत जातो अविवेकीपणाच अस्तर लेवून त्यावेळी कोणच नसत आपल्याला सावरायला.काही पुस्तक आपलं ओझं हलकं करण्यासाठी बनलेली असतात कारण त्यांनीही झेललेली असतात तितकीच दुःखाची,त्यागाची आवर्तन जी जीवनाने वेळोवेळी आपल्याला बहाल केलेली असतात. फक्त या पुस्तकांना आपण स्पर्श करून पावन झालेलो नसतो म्हणून जगणं कधीच कळलेलं नसत आपल्याला आणि दृष्टीही मिळालेली नसते. एकदा की अशा दोस्ताशी यारी झाली की मग तो रिता होत जातो आपल्या मनात,मग त्याच्यात आणि आपल्यात काहीच अंतर उरत नाही.तो बोलत जातो आपली बोली आणि आपण गात राहतो त्याच गाणं. किती सुरेख ना!

अल्बर्ट एलिस सांगत राहतो जगाचं तत्वज्ञान त्याच्या पुस्तकांच्या पानात पसरलेलं,त्यात कधी आपलं बालपण डोकावत,तर तरुणपणाच्या उंबरठ्यावर केलेल्या गमतीजमती, प्रेमाचा श्वास रोखून धरायला लावणारी अधीरता, तर कधी कधी तुटत राहणार मन आणि त्याला तितक्याच प्रखरतेने जोडणारा शोधून सापडलेला मनाचा धागा. आयुष्य म्हणजे काय असतं, कस जगायचं असत हे पुस्तक तर सांगून जातच, पण एक तिसरा डोळा देऊन जात जे आपल्याला बघायला लावत क्षितीजाच्या पार व मानवी भावनांच्या जन्माच्या आणि मृत्यूच्यापार.

मला आज जाणवतंय की तो खुपच उशिरा आला माझ्या आयुष्यात, जरा लवकर आला असता तर जी जगण्याची चार पान आतापर्यंत रंगविली नव्हती,ती वेगळ्याच रंगानी रंगविता आली असती.विवेकनिष्ट उपचार गाठीला मारून मी माझ्या दुःखांच्या आणि संकटांच्या डोळ्यात पाहिल्यावर आता मला काही वेळासाठी अस्वस्थता जाणवते पण पुढच्याच क्षणी मनात दबा धरून बसलेला अल्बर्ट मला नवा रस्ता दाखवतो तेव्हा माझ्या भावनांवर विजय मिळवायला मी शिकलेलो असतो.तुम्हीही करू शकता अस काही, वाचून बघा अल्बर्ट एलिस आणि घ्या मोकळा श्वास जो आजपर्यंत कोंडलाच होता नुसता.ज्यांनी कोणी अल्बर्ट एलिसीची पुस्तकं वाचली असतील त्यांनी आपले अनुभव विशद करावेत.मी अंजली जोशींचे विशेष आभार मानतो की त्यांनी असा लाखमोलाचा माणूस मराठीत आणला.नक्की वाचा.

© डॉ.कृष्णा सुभाष सपाटे

1+
Posted on

जगण्याचे आणि लढण्याचे बळ देणार्‍या… ‘पाश’च्या कविता | अनुवादक : श्रीधर चैतन्य

0

जगण्याचे आणि लढण्याचे बळ देणार्‍या…
पाशच्या कविता | अनुवादक : श्रीधर चैतन्य
पुस्तकाची पाने 192 | मूळ किंमत रू.170/-
11 नोव्हेंबर पूर्वी आमच्या बँक अकाऊंटला
रक्कम जमा केल्यास
सवलतीच्या दरात घरपोच पुस्तक मिळणार !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
एक प्रत
रू. 160/- + पोस्टेज खर्च रू. 40/-
एकूण रू. 200/-
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
दोन प्रती
पोस्टेज खर्चासह
फक्त रू. 300/-
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
चार प्रती
पोस्टेज खर्चासह
फक्त रू. 550/-

आगावू नोंदणी करणार्‍यांनी
आमच्या बँक अकाऊंटला रक्कम जमा करावी |
रक्कम अकाऊंटला जमा झाल्याबरोबर
7219063604 या
आमच्या व्हाट्सअप नंबरवर
नाव, पत्ता, मोबाईल नंबर, ईमेल व
जमा केलेली रक्कम कळवावी आणि
निर्धास्त व्हावे !
आम्ही घरपोच पुस्तक पाठवू
(कृपया, बँकेच्या पावतीची इमेज किंवा
बँक ट्रान्सफरचा स्क्रीन शॉट अवश्य पाठवावा)
—————————————
अकाऊंट तपशील
HARITI PUBLICATIONS
Bank of Maharashtra,
Pimpale Saudagar, PUNE.
A/C.No. : 60155221040
Branch code :1443
MICR code: 411014110
IFSC code: MAHB0001443
————————————–
Hariti Publications
Books for Intervention, Dialogue and Change

0
Posted on

दत्तप्रसाद जोग यांना बा.भ.बोरकर स्मृती पुरस्कार जाहीर

0

साहित्य मंथन सत्तरीतर्फे दत्तप्रसाद जोग यांचे अभिनंदन….
दी गोवा हिंदू असोसिएशनच्यावतीने देण्यात येणाऱ्या कविवर्य पद्मश्री बा.भ.बोरकर स्मृती पुरस्कारासाठी वाळपई सत्तरी येथील दत्तप्रसाद जोग यांची निवड करण्यात आली आहे. शाल,श्रीफळ,स्मृतिचिन्ह व रोख रु.१५ हजार असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे.

२५ नोव्हेंबर रोजी विलेपार्ले मुंबई येथे एका विशेष कार्यक्रमात या पुरस्काराचे वितरण होणार आहे.
आपले अभिनंदन आणि आम्हाला अभिमान….शुभेच्छा…..

 

0
Posted on

भरतमुनींचे नाट्यशास्त्र- डाॅ.पराग घोंगे

0

नाट्यशास्त्र हा भरतमुनी प्रणित प्रबंधात्मक ग्रंथ भारतीय नाट्यकलेचा आधारभूत ग्रंथ मानला जातो. जवळ जवळ दोन हजार वर्षांपूर्वी हा ग्रंथ लिहिल्या गेला पण अभ्यासकांसाठी आजही ‘नाट्यशास्त्र’ संदर्भहीन झालेले नाही. ह्या महान ग्रंथाचे संदर्भमूल्य कालातीत आहे.
विजय प्रकाशन ने हा ग्रंथ आता मराठीत प्रकाशित केलेला आहे

आपल्या नजिकच्या पुस्तक विक्रेत्याकडे

भरतमुनींचे नाट्यशास्त्र
डाॅ.पराग घोंगे
पृष्ठसंख्या ३००
किंमत ४००₹

या पुस्तकाची मागणी करा

त्वरित खरेदीसाठी पुढील लिंकवर क्लिक करा

http://www.vijayprakashan.com/product/भरतमुनींचे-नाट्यशास्त्र/

0
Posted on

‘जू’ चे लेखक ऐश्वर्य पाटेकर यांचा सन्मान

0

||घोगस पारगाव जि. बीड||

लेखन ही माझ्यासाठी स्वत:ला खोदत जाण्याची गोष्ट आहे.

ही गोष्ट मी फार निगुतीने अन जीव लावून करतो. ज्या कृषीसंस्कृतीत मी वाढलो तिथेच माझी ही धारणा पक्की झालीय. तिच्याशी जराही प्रतारणा केली तर मलाच घुसमटून श्वास कोंडल्यासारखं होईल.

लेखकाने स्वत:ला सतत खणत जावे; असं मी स्वत:ला बजावीत असतो. जसे आपण जमीन खोदत जातो अन पाण्यापर्यंत पोहचतो! पाण्यापर्यंत पोचण्याचा प्रवास इतका सोपा नसतो; हेही मला माझ्या कृषी संस्कृतीने शिकवले आहे. साहित्य लिखाण हा माझ्या छंद नाही. साहित्य मला जिवंत ठेवणारी अतिशय गंभीर अशी गोष्ट आहे. शब्दांच्या मुशीत जगता जगता शब्दांच्याच मांडीवर डोकं ठेवून मरून जाण्याची इच्छा मी बाळगतो. ही कवी कल्पना नाही! शब्दांशिवाय मला करमूच शकत नाही.

हे सगळं सांगायचं कारण जेव्हा याच शब्दांची नोंद घेऊन सन्मान बहाल होतो. तेव्हा त्या सन्मानाचं मला अप्रूप वाटतं. स्व. कडुबाई गर्कळ हा पुरस्कार माझ्या ‘जू’ आत्मकथनाला नुकताच मिळाला. या पुरस्काराने मला रोख रक्कम मिळाली. स्मृती चिन्ह मिळालं; पण त्याही पलीकडे जाऊन मला निखळ माणुसकीची व्याख्या जगणारी माणसं मिळाली. साहित्याने माणूस जोडला जावा हीच तर भूमिका घेऊन जर मी लिहीत असेल, अन माणसांच्या घनदाट गर्दीत आपल्याला अशा माणसांचा सुगावा लागावा ही खूप मोठी कमाई मी समजतो. कवी बाळासाहेब गर्कळ या माणसाने जे प्रेम दिलं ते शब्दातीत आहे. ‘घोगस पारगाव’ सारख्या खेडेगावात हा माणूस साहित्याचा जो यज्ञ करतो आहे तो कौतुकासपद आहे. पीक उगवून आणण्याचा कृषी संस्कृतीचा धर्म, मात्र इथे माणुसकीचे अन संवेदनशीलतेचे पीक तरारुन उगवून आलेले मी पाहिले, ते पाहून मी खरोखर हरखून गेलो. त्यांनी केलेला ‘पाहुणचार’; पुरस्कार बिरस्कर ही गोष्टच बाजूला राहून जाते. अशी माणसं मिळत गेली की मला त्या पुरस्काराचं मोल वाटतं. अन्यथा शोकेसमध्ये स्मृतीचिन्ह तेवढं जागा घेवून बसतं…!

0